Twórczość jest zjawiskiem, które fascynuje zarówno psychologów, pedagogów, rodziców, historyków sztuki, jak i samych artystów. Edward Nęcka, wybitny badacz i specjalista w dziedzinie psychologii twórczości przedstawia syntetyczny, autorski model teoretyczny tego zjawiska.

Autor wyróżnia cztery poziomy twórczości: „twórczość płynną”, „twórczość skrystalizowaną”, dojrzałą i wybitną. Wyróżnianie poziomów twórczości ma tu znaczenie epistomologiczne, dzięki czemu możemy spojrzeć na badane zjawisko z wielu perspektyw. Ale ma też znaczenie ontologiczne, bo dzięki takiemu zabiegowi możemy wyróżnić jakościowo odmienne rodzaje i sposoby istnienia interesującego nas zjawiska. W proponowanej koncepcji teoretycznej autora perspektywa epistemologiczna uzupełnia ontologiczną, prowadząc do ujawnienia jakościowo swoistych poziomów przejawiania się twórczości, które wymagają nieco innych sposobów jej badania i opisu.